Nếu sông Hương là biểu tượng của sự mềm mại, trữ tình trong cảnh sắc Cố đô, thì những cây cầu bắc qua con sông ấy chính là minh chứng cho sự kết nối giữa quá khứ – hiện tại, thiên nhiên – con người, và truyền thống – đổi mới. Cầu ở Huế không chỉ đơn thuần là hạ tầng giao thông, mà là ký ức tập thể, là chất liệu văn hóa sống, và là dấu chỉ của căn tính địa phương.
Mỗi cây cầu là một nhịp nối của đời sống – gắn với chợ búa, làng mạc, ký ức chiến tranh, mùa lễ hội – và trên hết là nếp sống thong dong, trầm lặng mà sâu sắc của người Huế. Cùng nhìn lại ba cây cầu tiêu biểu nhất của vùng đất này: Cầu Ngói Thanh Toàn, Cầu Trường Tiền và Cầu Dã Viên.
Được xây dựng hơn 250 năm trước bởi bà Trần Thị Đạo – một người phụ nữ giàu lòng nghĩa tình với quê hương – cầu Ngói Thanh Toàn là biểu tượng hiếm hoi của kiến trúc dân gian mà người nữ là chủ thể sáng lập. Bà đã bỏ tiền của, công sức để xây cây cầu “trên nhà dưới nước” giúp người dân đi lại, nghỉ ngơi giữa hành trình lao động.
Không gian sống – không gian tâm linh – không gian cộng đồng hòa quyện trong kiến trúc của cây cầu: mái ngói âm dương, họa tiết long – lân – quy – phụng, gian giữa để hương khói bà Trần Thị Đạo, đôi bên là ghế nghỉ chân cho người qua lại. Cầu không chỉ là một vật thể di sản, mà là nơi chốn của ký ức tập thể, nơi người làng hội họp, chuyện trò, ngồi ngắm mưa rơi hay nghe tiếng chim buổi sớm.
Trong các kỳ lễ hội như Lễ tưởng niệm bà Trần Thị Đạo, cầu Ngói lại trở thành trung tâm văn hóa sống động, kết nối cộng đồng địa phương với du khách – nơi diễn ra các trò chơi dân gian, lễ dâng hương, các cuộc thi nấu ăn, đua thuyền – góp phần duy trì mạch chảy văn hóa làng cổ.
Cầu ngói Thành Toàn
Cầu Trường Tiền – hay còn gọi là cầu Thành Thái – là chiếc cầu thép đầu tiên bắc qua sông Hương, đánh dấu bước ngoặt hiện đại hóa đô thị Huế cuối thế kỷ XIX. Nhưng điều khiến cây cầu này vượt qua khuôn khổ công trình hạ tầng lại chính là vị thế của nó trong đời sống văn hóa – nghệ thuật – tâm thức đô thị.
Nằm giữa trung tâm thành phố, nối liền khu phố cổ với chợ Đông Ba, cầu Trường Tiền là nơi diễn ra những nhịp sống thường nhật: gánh hàng rong, tiếng guốc mộc, dòng người thong thả qua lại. Những ai từng sống ở Huế đều ít nhiều có một “kỷ niệm Trường Tiền” – có thể là ngày mưa tản bộ ngắm phượng đỏ, hay chiều tà đứng giữa cầu ngắm ánh hoàng hôn buông xuống mặt nước sông Hương.
Thơ ca Việt Nam nhiều lần nhắc đến cây cầu như một ẩn dụ về tình yêu và nỗi nhớ. Trường Tiền không chỉ là “một công trình kỹ thuật” – mà là chứng nhân trầm mặc của bao thăng trầm lịch sử: từng bị đánh bom, bị cuốn trôi, rồi lại phục dựng trong nỗ lực gìn giữ ký ức đô thị.
Cầu Trường Tiền
Cầu Dã Viên
Xuất hiện vào đầu thế kỷ XXI, cầu Dã Viên là cây cầu trẻ nhất trong ba biểu tượng, nhưng lại mang một vị trí chiến lược trong định hướng phát triển đô thị Huế: hài hòa giữa giao thông hiện đại và không gian di sản sinh thái.
Nằm gần cồn Dã Viên – nơi từng được vua Minh Mạng phong là “Tả thanh long, hữu bạch hổ” trong thế đất phong thủy – cầu Dã Viên không chỉ mở rộng kết nối thành phố mà còn khơi lại giá trị tâm linh – cảnh quan từng bị lãng quên. Cầu còn được người dân địa phương chọn là “Tả thần long, hữu bạch hổ” – nối giữa cốt lõi truyền thống và nhịp sống mới của đô thị.
Vào mỗi dịp lễ, tết hoặc Festival Huế, tuyến đường qua cầu Dã Viên được trang hoàng rực rỡ, trở thành một phần không thể thiếu trong bản sắc "đô thị văn hóa du lịch Huế" hiện đại.
Nguồn: Tổng hợp